Frankrijk: double tournois na 1476

Gevonden door Robbe De Bruyn

Muntheer: Vermoedelijk Lodewijk XI, koning van Frankrijk, 1461-1483 of eigentijdse nabootsing.

Materiaal: biljoen 119 / 1000

Diameter: 16 mm – 18 mm

Gewicht: 1,48 gr

Voorzijde: In een driepas drie lelies 2/1 geplaatst, in de vrije buitenhoeken een parel. Tekst: + of lelie LVDOVICVS FRANCOR REX

Keerzijde: In een vierpas een gevoet kruis, in de vrije buitenhoeken een parel. Tekst: + SIT : NOMEN : DNI : BENEDICTV

Datum: z.j. na 1476

Slagplaats: ? Frankrijk

double tournois

double tournois1

Lodewijk XI van Frankrijk

Lit: J Duplessy 562A; Lafaurie 545a

Gedetermineerd door rimidi

Dubbele sterling (met de adelaar), 2/3 adelaarsgroot: ca. 1269 – 1280

Gevonden door Bart de Vries

Muntvrouwe: Margaretha van Constantinopel als gravin van Vlaanderen en Henegouwen 1244 – 1280.

Materiaal: zilver

Diameter: 20 mm

Gewicht: ?

Voorzijde: Drievoudig Sint Juliaanskruis (klaverbladvormig kruis) met in de kwartieren A-L-O-S. Tekst:  + mARGA / RETA / COmI / TISSA. Margaretha gravin.

Keerzijde: Tweekoppige adelaar met gespreide vleugels in een vierpas met drie grote veren in elke vleugel. Tekst: + FLAnDRIE x AC HAYnOnIE. Interpunctie twee liggende kruisjes boven elkaar; Vlaanderen en Henegouwen.

Datum:  z.j. ca 1269 – 1280

Slagplaats: Aalst

bart d1.2-800

Margaretha II van Vlaanderen

Lit: Vanhoudt G 2529var; Gaillard 145; P Lucas G145; J-C Martiny 1-AA/3

Groningen: braspenning 1438

Gevonden door Bart de Vries

Muntheer: Stad Groningen

Materiaal: zilver

Diameter: 26 mm

Gewicht: 1,86 gr

Voorzijde: In een dubbele vierpas een dubbelkoppige adelaar met gespreide vleugels. Op de staart is het wapenschild van Groningen, dat rechtop staat, gelegen. in de buitenhoeken telkens een drieblad. Tekst in een dubbele parelcirkel:  + mOnETA : nOVA : GROnIGEnSIS :, interpunctie twee kruisjes boven elkaar.

Keerzijde: Kort glad gevoet kruis gekantonneerd met sterren. Tekst buitenbaan: + SIT nOmEn DOmInI BEnEDICTVm, interpunctie twee kruisjes boven elkaar. Tekst binnenbaan: +AnO DnI m CCCC XXXVIII

Datum: M CCCC XXX V III = 1438

Slagplaats: Groningen

bart1.2-800

Lit: H Enno van Gelder, JKNGMP 1982, p 30 & p 34; Robert A Levinson III-6, p 133 (verkeerdelijk Jager!); Puister 1.251b; vd Chijs pl X tek 44var.

Gedetermineerd door rimidi

Dubbele groot, Vierlander: Vlaanderen ca. 1434 – 1447

Gevonden door ?

Muntheer: Philips de Goede 1434 -1467

Materiaal: zilver 479 / 1000

Diameter: 31 mm

Gewicht: 3,16 gr ( bij uitgifte Ca. 3,40 gram dalende naar 2,97 gram in 1466 )

Voorzijde: Binnen een dubbele parelcirkel het wapenschild van Bourgondië met in het hart het wapen van Vlaanderen. Tekst in de buitenbaan: ✠ PhS : DЄI : GRΛ : DVX : BVRG : Ƶ : COMЄS FLΛND wat wil zeggen: Philips bij de gratie Gods, hertog van Bourgondië en graaf van Vlaanderen. Interpunctie van twee ringetjes boven elkaar.

Keerzijde: Binnen een parelcirkel een opengewerkt lang gevoet kruis dat de legende en de parelcirkel onderbreekt met in het center een ruitvormig hart met een lelie, tussen de armen afwisselend een lelie en een klimmende leeuw. Tekst in de buitenbaan: ✠ MONЄT / A : NOVΛ : C / OMITIS : / FLΛND’ wat wil zeggen: Nieuwe munt van het graafschap Vlaanderen. Interpunctie van twee ringetjes boven elkaar.

Datum: z.j. 1434 – 1447

Slagplaats: Brugge of Gent

Slagaantal voor Vlaanderen: 24.156.337

Filips de Goede

Lit: Van Gelder et Hoc 9-2; Vanhoudt H 3; Vanhoudt II 3.BG/GE; J.C. Martiny 123.

Info: De naam vierlander, die betrekking heeft op de zilvermunten verwijst naar de vier provincies of “ vier landen ” waar ze geslagen werden. De vierlander wordt ook met de benamingen van dubbele groot of stuiver aangeduid. Mocht het muntatelier van Namen, zoals oorspronkelijk was voorzien ook deze valuta hebben aangemunt dan zou de benaming “ vijflander ” geweest zijn. De stukken hebben een diameter van om en bij de 29 mm, wegen gemiddeld ca. 3 gr en hebben een zilvergehalte van 479/1000. De beeldenaar op de voorzijde van de munt geeft het wapenschild van de Bourgondische hertog weer en is identiek voor de vier regio’s. Het omschrift kan in twee delen worden opgesplitst. Het eerste deel: ✠ PHS:DEI:GRA:DVX:BVRG wat betekent: Philips, bij de gratie Gods, hertog van Bourgondië en verwijst naar de naam van de muntheer, Philips de Goede. De tweede helft van het omschrift verschilt naargelang het vorstendom waar het muntstuk werd uitgegeven. Hier wordt de titel van Philips de Goede weergegeven volgens de verschillende regio’s: :
BRAB:Z:LIMB (hertog van Brabant en Limburg),
COMES:FLA(ND) (graaf van Vlaanderen),
COM:HANONIE (graaf van Henegouwen)
COM:HOLD:Z: (graaf van Holland).
De beeldenaar van de keerzijde verschilt naargelang de provincie. Hierop staat een lang gevoet kruis afgebeeld met tussen de armen afwisselend een lelie en een klimmende leeuw. In het ruitvormige hart van het kruis, komt een provinciaal symbool voor dat toelaat te achterhalen waar de munt geslagen werd. Voor het hertogdom Brabant een leeuw, voor het graafschap Vlaanderen een lelie, voor het graafschap Holland een rozet en voor het graafschap Henegouwen het monogram H.
Het eerste deel van het omschrift geeft aan dat het om een nieuwe munt gaat:
✠ MONET-A: NOVA ( nieuwe munt ) terwijl het tweede gedeelte opnieuw verwijst naar de provincie waar de munt werd geslagen:
DVC: BR-ABANT (hertogdom Brabant)
C-OMITIS:-FLAND (graafschap Vlaanderen)
V-ALENCE-NENSIS (Valenciennes, graafschap Henegouwen)
COM:HO-LD:Z:ZE (graafschap Holland en Zeeland).

De gewestelijke symbolen en de omschriften zijn de enige elementen die toelaten te achterhalen in welk vorstendom de vierlander werd geslagen. Ondanks het feit dat elk gewest onder het bewind van Philips de Goede over één of meerdere eigen muntateliers beschikte, vindt men op de munten geen enkel muntplaatsteken als verwijzing naar het muntatelier of muntmeesterteken als verwijzing naar de muntmeester. Deze verschenen slechts vanaf zijn opvolger, Karel de Stoute ( 1433-1477 ). Het muntstelsel dat in 1434 onder het bewind van Philips de Goede in voege kwam, onderging slechts geringe wijzigingen tijdens zijn regering. De aanhoudende prijsstijging van het goud leidde tot twee maal toe tot de invoering van een nieuwe goudmunt (de leeuw in 1454 en de Andriesgulden of Bourgondische gulden in 1466). In 1466 werd het zilvergeld gedevalueerd en woog de vierlander nog slechts 2,97 gr.

Gedetermineerd door Paul Callewaert

 

 

Weisspfennig, Weissgroschen, witpenning: ca. 1453 – 1454

Gevonden door Andre van Erkom

Muntheer: Ludwig I der Schwarze, Lodewijk I de Zwarte, Paltsgraaf en hertog van Palts-Zweibrücken 1453 – 1489

Materiaal: zilver

Diameter: 24 mm

Gewicht: 1,62 gr

Voorzijde: Sint Pieter met nimbus ten halve lijve gezeten in een gotische zaal met een kruisscepter in de rechter hand en een sleutel in de linker hand. Onderaan het wapenschild van Palts. Baldakijn en wapenschild onderbreken het omschrift. Tekst: * LVDWIC ‘* C’ wapenschildje P’ * R’ * DVX * BA’ Ludovicus comes palatinus Rheni dux Bavariae; Lodewijk Paltsgraaf aan de Rijn, hertog van Beieren.

Keerzijde: In een dubbele driepas met buitenstaande hoeken het gevierendeelde wapenschild van Palts-Beieren in de binnenhoeken kleine wapenschildjes van Palts-Beieren, Beieren en Palts. Tekst: * MOnE’ – * nOVA * – * FELL’ *; Nieuwe munt van Veldenz.

Datum: z.j. ca. 1453 – 1454

Slagplaats: Veldenz

andre1.2

Lodewijk I van Palts

Lit: Noss II, 314; Memmesheimer 2653; UBS 65, 2006

Gedetermineerd door rimidi

Sceatta: ” Wodan monster ” Series H var. 4, type 49, ca 710 – 750

Muntheer: Anglo-Saxon, secondary sceatta

Materiaal: zilver

Diameter: 12 mm

Gewicht: 0,75 gr

Voorzijde: In een parelkrans een “Wodan” hoofd frontaal, rondom zeven cirkels met middenstip met telkens een parel tussen, behalve onderaan, daar drie parels. Tekst: Anepigrafisch

Keerzijde: Een gestileerde vogel naar rechts, twee cirkels met middenstip en een parel in het veld. Tekst: Anepigrafisch

Datum: z.j. ca. 710 – 750 n. Chr.

Slagplaats: Ribe? Hamwic?

peter-800

Referentie

Lit: Cf. Hamwic 76-7; Abramson 48.720720; cf. SCBI 63 (BM), 464; cf. SCBI 69 (Abramson), 362; North 103/108; SCBC 801A/806

Gedetermineerd door rimidi

Antwerpen: vuurijzer 1479

Gevonden door Peter Peeters

Muntheer: Maria van Bourgondië 1477 – 1482

Materiaal: zilver 399 / 1000

Diameter: ca. 28 mm, ( uitgifte ): 28 mm

Gewicht: 2,9 gr, ( uitgifte ): 3,06 gr

Voorzijde: Een leeuw gezeten naar links een Bourgondisch wapenschild houdend. Tekst: + MaRIa DEI G DVCISS BG BRaB Z LI’ torentje, interpunctie twee ringetjes boven elkaar.

Keerzijde: Een kort driedubbel floraal kruis met in het midden een bloem. Tekst:  +BENEDIC hEREDITaTI TVE a° 1479, interpunctie twee ringetjes boven elkaar.

Datum: 1479

Slagplaats: Antwerpen

Slagaantal: 1.298.930

peter p4.2-800

Maria van Bourgondië

Lit: Van Gelder Hoc 40-1; Vanhoudt H 46; Vanhoudt new 56.AN

Gedetermineerd door rimidi